Vietnam Museum of Ethnology, Nguyen Van Huyen St, Cau Giay Dist, Hanoi.
Hotline: 0981 20 29 25 - 0981 20 29 22

Những giá trị nhân văn cốt lõi có trong môn nghệ thuật rối nước dân gian

Múa rối nước là nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo gắn với nền văn minh lúa nước của cư dân vùng châu thổ sông Hồng, nó chứa đựng và kết tinh cao nhất những giá trị văn hóa và nghệ thuật của nền văn minh lúa nước. Múa rối nước là sản phẩm sáng tạo của tập thể, vì vậy nó là sự hoà đồng của từng cá nhân trong cộng đồng thành tập thể sáng tạo và thưởng thức, tạo nên thành tố của nghệ thuật.

Thủy đình nơi diễn ra môn nghệ thuật múa rối nước truyền thống
Thủy đình nơi diễn ra môn nghệ thuật múa rối nước truyền thống

Xem thêm tại: Múa rối nước LongLink – Những giá trị khác biệt hấp dẫn học sinh đến tham quan và trải nghiệm

Giá trị nhận thức

Múa rối nước là những bức tranh phản ánh chân thực về cuộc sống của những người nông dân trong sinh hoạt đời thường, từ đó, chúng ta nhận thức được mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với thế giới thiên nhiên, hiểu được lao động, sinh hoạt, khát vọng và ước mơ về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người nông dân vùng châu thổ sông Hồng trong tiến trình phát triển của lịch sử. Múa rối nước vùng châu thổ sông Hồng mang giá trị cộng cảm, công mệnh của văn hóa cộng đồng, được cộng đồng nuôi dưỡng, gìn giữ và phát triển. Múa rối nước trong lễ hội cũng hướng tới mục đích phản ánh nội dung, ý nghĩa, giúp nhận thức rõ giá trị văn hóa ẩn sâu trong đời sống tâm linh của mỗi cư dân nông nghiệp lúa nước. Mặc dù quân rối nước là sáng tạo của người thợ thủ công làm chùa, tạc tượng… Tuy nhiên, các trò diễn của Rối nước không bị ảnh hưởng trực tiếp từ tôn giáo, tư tưởng chính trị. Hiện thực cuộc sống ở Múa rối nước được nghệ nhân phản ánh không bằng tư duy hiện thực mà bằng tư duy lãng mạn – dân gian. Ta thấy một thế giới mà ở đó, người nông dân là một tạo hóa tạo ra một thế giới của riêng mình, làm cho quân rối – bất động vật trở thành một sinh thể, sống trong một thế giới hòa bình, tự do, tự sáng tạo và không bị lệ thuộc, không có quyền lực của Vua chúa, không có giáo huấn của đạo, mà Tễu là nhân vật điển hình.

Những bạn nhỏ từ các trường mẫu giáo ngay từ nhỏ đã thấm nhuần giá trị nhân văn có trong show diễn
Những bạn nhỏ từ các trường mẫu giáo ngay từ nhỏ đã thấm nhuần giá trị nhân văn có trong show diễn

Giá trị giáo dục

Múa rối nước giáo dục cho con người về lòng yêu lao động, yêu thiên nhiên, yêu quê hương, yêu đất nước và tinh thần tự hào dân tộc, cố kết cộng đồng trong sự nghiệp “chống thiên tai địch họa, chống ngoại xâm” để hướng tới cái đẹp “tình làng nghĩa xóm” trong văn hóa làng vùng châu thổ sông Hồng. Giống với Chèo, Múa rối nước cũng là sự thể hiện một phần của văn hoá đạo đức Việt Nam. Tính khuyến giáo đạo đức trong Múa rối nước tồn tại ở dạng giản dị, hồn nhiên, rõ ràng và nhân văn, gieo vào lòng người tình yêu thương con người, đồng loại, khơi gợi những ước mơ, khát vọng cao cả, nâng tâm hồn, giá trị tinh thần của con người, đưa con người vươn tới quyền dân chủ, làm chủ cuộc sống, làm chủ thiên nhiên. Có lẽ, chính những thông điệp mang giá trị đạo đức hết sức nhân văn làm cho nghệ thuật Múa rối nước trở nên mang tính nhân loại. Giá trị đạo đức trong Múa rối nước chính là giá trị lý tưởng mà cả nhân loại chúng ta ngày nay theo đuổi, xây dựng.

Gía trị giáo dục mang tính tịch sử có ngay trong mọi tích trò
Gía trị giáo dục mang tính tịch sử có ngay trong mọi tích trò

Giá trị giải trí

Rối nước Việt Nam thuở ban đầu ra đời thuần tuý chỉ vì mục đích giải trí, bằng những nội dung mang nặng tình yêu thiết tha với cuộc sống, và thấm đẫm tinh thần lạc quan của người nông dân vùng Châu thổ sông Hồng, đã góp phần đáng kể vào đời sống văn hóa tinh thần vui tươi lành mạnh ở khắp mọi nơi. Giá trị giải trí của Múa rối  tiềm ẩn bên trong, tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện của con người ngay trong quá trình giải trí.

Tiếng cười vui nhộn có trong tích trò "câu ếch"
Tiếng cười vui nhộn có trong tích trò “câu ếch”

Giá trị thẩm mỹ

Khác với các loại hình nghệ thuật khác, sức hấp dẫn, lôi cuốn người xem thường thông qua kịch bản, ngôn ngữ văn học, và thể hiện bằng nghệ thuật diễn xuất của người diễn viên. Còn ở Múa rối nước, sức hấp dẫn chính ở hành động của con rối. Múa rối nước Việt Nam là một văn phạm thị giác được viết ra bởi những nhận thức tinh nhạy của con người, làm nên đặc trưng của Múa rối nước khác với các nghệ thuật khác. Rối nước có thể đến với những cộng đồng người ở khắp nơi trên thế giới, thuộc những nền văn hóa khác nhau, những ngôn ngữ khác nhau. Nghệ thuật của Múa rối nước thể hiện từ tính kỳ, nghịch thường và cười – vui. Đây chính là biểu hiện cao nhất ở cái đẹp của nghệ thuật Múa rối nước, thể hiện ở độ khó, độ phức tạp, độ thể hiện tính kỳ – cười vui trong trò diễn, kỹ thuật điều khiển quân rối. Giá trị thẩm mỹ của Múa rối nước thể hiện rất rõ ở những dấu ấn địa phương, từ quân rối, kỹ thuật máy, kỹ thuật điều khiển, hay cùng một trò diễn giống nhau, nhưng mỗi phường, mỗi địa phương thể hiện có khác nhau… làm nên các tiểu vùng khác nhau trong văn hóa Châu thổ sông Hồng. Múa rối nước vùng Châu thổ sông Hồng mang tính nguyên hợp cao, vì nó kế thừa được giá trị văn hóa, văn minh lúa nước của người Việt vùng châu thổ sông Hồng. Hành động đẩy thuyền, kéo thuyền của người Việt xưa trong các cuộc đua thuyền tại lễ hội chẳng khác nào hành động đẩy sào, kéo dây trong Múa rối nước. Giá trị này làm nên giá trị thẩm mỹ của Múa rối nước, của nghệ thuật dân gian Việt Nam. Chú Tễu, thủy đình, góp phần làm nên nét độc đáo trong giá trị thẩm mỹ của Múa rối nước, tạo thành những biểu tượng đẹp của Múa rối nước Việt Nam.

Gía trị thẩm mĩ có ngay trong mọi cử động của các quân rối
Gía trị thẩm mĩ có ngay trong mọi cử động của các quân rối

Múa rối nước là hiện thực về cái đẹp lý tưởng chủ quan của nhân dân lao động hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc, thanh bình, dân chủ trong tình người yên vui. Xem múa rối nước tại bảo tàng dân tộc học Việt Nam giúp chúng ta như được sống trong thế giới thật sự vui vẻ, thư giãn, bởi những tính kỳ – cười vui, bất ngờ, không bị gò ép, khiên cưỡng theo những phép tắc, giáo huấn của tôn giáo nào.

Du khách nước ngoài hòa hứng với môn nghệ thuật truyền thống của dân tộc
Du khách nước ngoài hòa hứng với môn nghệ thuật truyền thống của dân tộc

Chính vì thế, nó mang thông điệp về giá trị giáo dục con người, về tính nhân văn sâu sắc. Múa rối nước Việt Nam vượt ra ngoài lãnh thổ, để đến với bạn bè thế giới. Cùng với những yếu tố đặc biệt vui – cười, kỳ lạ, nghịch thường trong trò diễn, những giá trị thẩm mỹ về kiến trúc, tạo hình, hội họa, âm nhạc…được vận dụng khéo léo, cùng tài nghệ của nghệ nhân sử dụng mặt nước làm sân khấu để quân rối diễn trò. Buồng trò rối nước hay thủy đình được xây dựng cố định làm cho rối nước thêm phần hoàn thiện.

Các trải nghiệm hấp dẫn đến từ dối nước dân gian tại Bảo tàng dân tộc học Việt Nam
Các trải nghiệm hấp dẫn đến từ dối nước dân gian tại Bảo tàng dân tộc học Việt Nam

Hiện nay, để lưu trữ những giá trị văn hóa vô giá của Múa rối nước tại Bảo tàng dân tộc học ưu đãi giá vẻ chỉ từ 1$ cho khách đoàn trên 10 người. Kính mời khách du lojch ghé thăm để thương thức không gian xanh mát cùng những màn biểu diễn độc đáo, hấp dẫn.

NHẬN QUÀ ĐẶC BIỆT KHI ĐĂNG KÝ
XEM RỐI NƯỚC NGAY HÔM NAY !

  • Hỗ trợ trực tuyến 24/24
    0981 20 29 25
  • Hỗ trợ trực tuyến 24/24
    0987 44 66 99